10dimvyro@sch.gr
210 7658407
1bb80b6a198bca2568965fc3290893dd.jpg

Η πολιτικώς ορθή ανακύκλωση

nto 10 resize Στην περίπτωση των ηρώων της Πρώτης Ύλης,  η ταινία κάνει σαφές πως άνθρωποι που θεωρούνται ότι ζουν παρασιτικά σε βάρος της κοινωνίας (τσιγγάνοι, οικονομικοί μετανάστες...) στην πραγματικότητα παράγουν πλούτο για αυτή την κοινωνία που ενώ τους εκμεταλλεύεται, ταυτόχρονα τους καταδικάζει. Στην  πολιτικώς ορθή «ανακύκλωση» πολίτες και πολιτεία λένε «ναι»,  αλλά αυτούς που στην πραγματικότητα την υλοποιούν  αρνούνται και ότι τους ξέρουν.

Αυτό είναι αντικειμενικά υποκριτικό και αντικειμενικά άδικο. Η αντικειμενικότητα δεν είναι κάτι που πρέπει να απαγορεύει στον δημιουργό να διαλέγει πλευρά, και η επιλογή πλευράς δεν αποτελεί κίνδυνο για ένα έργο.  Όταν η πραγματικότητα είναι τόσο ωμή τα πιθανά επιχειρήματα αυτών που ευθύνονται για την ωμότητα μου θυμίζουν αυτό που συχνά λένε στα δικαστήρια αυτοί που υπερασπίζονται βιαστές γυναικών : ότι το θύμα ήταν προκλητικά ντυμένο ή ότι δεν είχε λόγο να κυκλοφορεί τόσο αργά τη νύχτα ! Αυτού του είδους η αντικειμενικότητα φυσικά δε με αφορά.

Προϋπόθεση για την δημιουργία ενός ‘’καλού’’ ντοκιμαντέρ είναι η προσωπική σύνδεση του δημιουργού με το θέμα. Η δυνατότητα να γεννηθεί μία εσωτερική επικοινωνία ανάμεσα σε αυτόν που κοιτά και σε αυτό που κοιτιέται, ώστε αυτά τα δυο να συν-ανήκουν σε μια κοινή πραγματικότητα.  Να υπάρχει προσωπικό νόημα πίσω από την αρχική επιλογή, ικανό να τροφοδοτήσει μια αμφίδρομη ανίχνευση. Η πραγματικότητα είναι γεμάτη ιστορίες που διασχίζουν το βλέμμα μας. Αν δεν μπορούμε να βρούμε τον αληθινό, βαθύ δεσμό μας με αυτές είναι καλύτερο να τις αφήνουμε στη μοναξιά τους. Τις ζωές των άλλων δεν μπορούμε να τις διαχειριζόμαστε σαν ένα θέαμα απ’ όπου απουσιάζει η δική μας ψυχική συμμετοχή και στο οποίο υπάρχουμε επειδή έχουμε απλά την επαγγελματική ευχέρεια να το καταγράψουμε. Αυτά, σε ό,τι αφορά το ξεκίνημα.

Στη συνέχεια και σαν απόρροια αυτού του προσωπικού δεσμού, έρχεται η γέννηση μιας γλώσσας που εκφράζει αυτή την επικοινωνία δημιουργού και θέματος με κινηματογραφικούς όρους. Όταν ξέρεις γιατί κοιτάς κάτι, βρίσκεις τον τρόπο να δεις. Για εμένα ένα καλό ντοκιμαντέρ δεν είναι ούτε η πραγματικότητα του σκηνοθέτη, ούτε η πραγματικότητα του θέματος. Είναι μια τρίτη πραγματικότητα που προκύπτει από την ανθρώπινη συνάντηση αυτών των δύο.  Κι αυτή η τρίτη πραγματικότητα , εφόσον δεν επιλέγουμε να παραμείνει μια αφανής προσωπική εμπειρία πρέπει να λαμβάνει υπόψη της τα προαπαιτούμενα ενός καλλιτεχνικού γεγονότος.